Đền tưởng niệm Bác Tôn - Một tượng đài nhân cách giữa miền sông nước

Cù lao Ông Hổ - nơi ký ức hóa thành niềm tự hào

Có những địa danh không chỉ được ghi trên bản đồ mà còn được khắc sâu trong ký ức dân tộc. Cù lao Ông Hổ là một nơi như thế, bởi đây là quê hương của Chủ tịch Tôn Đức Thắng, người con ưu tú của An Giang, người cộng sản đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng và hạnh phúc của Nhân dân.

Giữa màu xanh miệt vườn, Đền tưởng niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng hiện lên trầm mặc bên dòng Hậu Giang. Mái đền mang dáng dấp kiến trúc truyền thống Việt Nam, hòa quyện với nét đặc trưng của vùng sông nước Nam Bộ, tạo nên một tổng thể vừa trang nghiêm, vừa gần gũi với quê hương đã sinh thành Người.

Công trình được khởi công ngày 21/5/1997 và khánh thành ngày 20/8/1998, đúng dịp kỷ niệm 110 năm Ngày sinh Bác Tôn. Đền có tổng diện tích 1.600m², trong đó chính điện rộng 110m². Con số 110 gắn với dấu mốc kỷ niệm Ngày sinh của Người, đồng thời thể hiện lòng thành kính của quê hương và Nhân dân đối với nhà lãnh đạo kiệt xuất của cách mạng Việt Nam.

Bước qua ngưỡng đền, nhịp sống thường nhật dường như lắng lại. Không gian thanh tĩnh của miền quê, vẻ trầm mặc của kiến trúc và những dấu ấn văn hóa được gửi gắm trong từng chi tiết khiến người hành hương cảm nhận rõ hơn chiều sâu lịch sử. Tại đây, quá khứ không nằm yên trong ký ức mà hiện diện như một lời nhắc nhở đối với hiện tại.

Hơn một thế kỷ kể từ ngày Bác Tôn sinh ra trên Cù lao Ông Hổ và hơn bốn thập niên kể từ ngày Người đi xa, quê hương vẫn gìn giữ hình bóng Người bằng những giá trị sống động. Đền tưởng niệm không chỉ là nơi phụng thờ, tưởng niệm, mà còn là địa chỉ giáo dục truyền thống, nơi các thế hệ tìm về để hiểu hơn về cuộc đời, sự nghiệp và nhân cách của một người cộng sản kiên trung.

Kiến trúc biểu tượng - kết tinh hồn quê, hồn nước

Ở Đền tưởng niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng, kiến trúc vừa tạo nên vẻ đẹp vừa trở thành ngôn ngữ biểu đạt những giá trị văn hóa, lịch sử và nhân cách. Mỗi đường nét, mỗi hình tượng đều được gửi gắm ý nghĩa, tạo nên sự giao hòa giữa hồn quê An Giang với hồn thiêng đất nước.

Lối vào đền gồm hai cấp hành lang, lần lượt có 9 và 7 bậc, tượng trưng cho quy luật âm - dương hòa quyện và gửi gắm ước vọng về cuộc sống thanh bình, yên ấm của Nhân dân. Cách tổ chức không gian ấy khiến bước chân vào đền cũng trở thành một hành trình chuyển từ đời thường sang không gian tưởng niệm.

Hệ thống bao lam bên trong được chạm khắc công phu. Hai con rồng chầu cuốn thư khắc tên “Tôn Đức Thắng” theo lối chữ giả cổ. Phía dưới là những thân tre chắc khỏe vươn cao, gợi hình ảnh làng quê Việt Nam và biểu trưng cho ý chí kiên cường, trung dũng, bất khuất của con người trước thử thách.

Đỡ toàn bộ bao lam là hình tượng “cá hóa long”, gợi khát vọng vươn lên và sức mạnh vượt qua thử thách. Phần vách phía trên được chạm khắc các loài hoa sen, cúc, mai, lan, biểu trưng cho vẻ đẹp thanh cao, trong sáng và thanh bạch, những phẩm chất nổi bật trong nhân cách Chủ tịch Tôn Đức Thắng.

Nhân cách ngời sáng - khí phách của người cộng sản Việt Nam

Giá trị sâu xa nhất của ngôi đền không nằm ở sự đồ sộ của công trình, mà nằm ở cuộc đời và sự nghiệp của người được tưởng niệm. Từ Cù lao Ông Hổ, Tôn Đức Thắng bước vào phong trào công nhân, phong trào yêu nước và cách mạng, rồi trở thành một trong những nhà lãnh đạo tiêu biểu của Đảng và Nhà nước Việt Nam.

Từ người thợ Ba Son đến người chiến sĩ cộng sản, từ những năm tháng đấu tranh và tù đày ở Côn Đảo đến những trọng trách cao nhất của đất nước, cuộc đời Bác Tôn luôn nhất quán với mục tiêu độc lập dân tộc, hạnh phúc của Nhân dân và lý tưởng cách mạng. Những năm tháng gian lao không khuất phục được ý chí mà càng tôi luyện bản lĩnh và phẩm chất của Người.

Ở Bác Tôn, bản lĩnh của người lãnh đạo luôn đi cùng sự khiêm nhường; lòng trung thành với lý tưởng cách mạng luôn gắn với tình yêu thương con người; vị trí cao trong Đảng và Nhà nước không làm phai nhạt phẩm chất giản dị của một người lao động. Người cống hiến trọn đời nhưng không màng danh lợi, gánh vác trọng trách lớn nhưng luôn gần dân, trọng dân và đặt lợi ích của Tổ quốc, Nhân dân lên trên lợi ích cá nhân.

Chính sự nhất quán giữa lý tưởng và hành động đã làm nên tầm vóc đặc biệt của Chủ tịch Tôn Đức Thắng. Cuộc đời Người trở thành bài học lớn về đạo đức cách mạng: kiên định trước thử thách, tận tụy với công việc, trong sạch trong đời sống, khiêm nhường trong ứng xử và luôn đặt lợi ích chung lên trên hết.